1) . البته در مورد رواياتى كه هيچ‌گونه ربطى به بدعت ندارند و از طريق اهل بدعت نقل شده است (مانند روايات آداب، رقائق، مواعظ و قصص)، برخى قائل به تفصيل شده‌اند. ابن حجر عسقلانى به‌نقل از ابن دقيق العيد نوشته است: «اذا اشتملت رواية المبتدع سواءٌ كان داعية ام لم يكن علي ما لا تعلق له ببدعته اصلا هل تردّ مطلقا او تقبل مطلقا، مال ابوالفتح القشيري الي تفصيل آخر فيه، فال: ان وافقه غيره فلا يلتفت اليه هو اخماد لبدعته واطفاء لناره وان لم يوافقه احد ولم يوجد ذلك الحديث الّا عنده مع ما وصفنا من صدقه وتحرزه عن الكذب واشتهاره بالدين وعدم تعلق ذلك الحديث ببدعته فينبغي ان تقدم مصلحة تحصيل ذلك الحديث ونشر تلك السنة علي مصلحة اهانته و اطفاء بدعته والله اعلم»؛ «اگر روايت مورد نظر از طريق راويان ديگرى كه آلوده به بدعت نباشند، نقل شده باشد، به‌علت ازبين‌بردن بدعت و خاموش‌كردن آتش بدعت، روايت وى پذيرفته نخواهد شد؛ ولى چنانچه روايت مورد نظر، از طريق ديگرى نقل نشده باشد و راوى صادق و متدين بوده و روايتش نيز ربطى به بدعتش نداشته باشد، به‌سبب مقدم‌بودن مصلحت حفظ حديث بر خاموش‌كردن بدعت، اين روايت پذيرفته مى‌شود» هدى السارى، ص382.

2) . حسن بن ابى‌الحسن يسار، ملقب به ابوسعيد، سال ه.ق در مدينه تولد يافت و در ه.ق در بصره درگذشت. وى از تابعان بوده كه بسيارى از صحابه را درك، و از بيشتر آنها روايت شنيده و تا عصر امام صادق(ع) مى‌زيسته است. او پس از رحلت رسول‌خدا(ص) و در دوران خلافت خليفه دوم به دنيا آمده است. ازاين‌رو چنين سخنى كه رسول خدا(ص) پس از تولد حسن بصرى، او را تبرك، و برايش دعا كرده است، صحيح نيست. وى قرآن را بر مبانى جبرگرايى خويش تفسير مى‌كرد (تهذيب، ج2، ص 362). حسن در تكميل و تجديد بينش جبر، نقش زيادى ايفا كرد و با ترويج جبرگرايى، كمك زيادى به امويان كرد؛ تاآنجاكه برخى محققان از او به‌عنوان «زبان امويان» نام برده و گفته‌اند: «اگر زبان حسن بصرى و شمشير حجاج نبود، كار دنيا بر فرزندان مروان راست نمى‌شد» (پژوهش‌هايى در تاريخ و ادب، ص 14 برگرفته از: نشاة الفكر الفلسفى فى الاسلام). دستگاه حكومت بنى‌اميه از چهره مذهبى حسن براى توجيه خيانت خود، فراوان بهره برد. وى براى كاستن از اعتراضات مسلمانان عليه حكومت امويان و ترويج انديشه جبر، مى‌گفت: «پيامبر خدا فرمود: به زمامداران ناسزا نگوييد كه آنان اگر نيكى كنند، براى آنها پاداش است و بر شما لازم است سپاسگزارى كنيد و اگر بد نمايند، كيفر كردارشان را مى‌بينند و بر شما لازم است، شكيبا باشيد كه آنها بلايى‌اند كه خداوند به‌وسيله آنها از هركس بخواهد، انتقام مى‌گيرد» وى همچنين فتوا داد: «اطاعت از پادشاهان بنى‌اميه واجب است، هرچند ظلم كنند؛ زيرا خداوند به‌وسيله آنان اصلاحاتى مى‌كند كه از جنايات آنان بيشتر است» شايد به‌همين‌دليل بود كه حضرت امير(ع) وى را سامرى امت اسلام ناميد و فرمود: «هر گروهى، يك سامرى دارد و سامرى اين امت، حسن بصرى است. سامرى قوم موسى مى‌گفت: با من تماس نگيريد و اين يكى مى‌گويد: نبرد نكنيد» اگرچه شخصيت و آراى حسن بصرى، جنبه‌هاى گوناگونى دارد، آرا و انديشه‌هاى او درباره اهل‌بيت(عليهم السلام) به‌ويژه اميرمؤمنان(ع)، همواره محل تأمل انديشمندان بوده است.