109
ابن خزيمه 1
وى از بزرگان و محدثانى است كه بين اهل سنت، به «امامالائمه» معروف است؛ زيرا او استاد بخارى و مسلم بوده و آثار فراوانى از خود بر جاى گذاشته است. ابن خزيمه درباره «عبادبن يعقوب رواجنى»، كه به نظر اهلسنت از مبلغان و دعوتكنندگان به بدعت تشيع بوده است، مىنويسد: «براى من، صادق در نقل روايت و متهم در دينش، روايت كرده است». 2
چنانكه ملاحظه مىشود، ابن خزيمه با اينكه به بدعتبودن گرايشات مذهبى عبادبنيعقوب تصريح مىكند، او را در نقل روايت، صادق مىداند و از وى روايت نقل مىكند.
بنابراين اگر بدعتِ عبادبنيعقوب در توثيق وى اثرگذار مىبود، نبايد شخصيتى همچون ابن خزيمه، حكم به وثاقت او مىكرد و به نقل روايت از وى مىپرداخت؛ بلكه تنها معيارِ پذيرش حديث نزد ابن خزيمه، صادقبودن راوى در نقل احاديث بوده است.
محمد بن عبدالله بن حمّاد موصلى (متوفاى حدود 400 ه.ق)
خطيب بغدادى در كتاب خود مىنويسد:
«حسينبنادريس» مىگويد: از محمد بن عبدالله بن حماد موصلى درباره علىبنغُراب 3 پرسيدم. وى گفت: «صاحب حديث و بينا به آن است»؛ [اشاره به