104 دليل سوم: صحيحه معاويةبن‌عمار

عَلِي بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ وَ مُحَمدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ وَ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمارٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ(ع) .... ثُم ارْجِعْ إِلَى الْبَيْتِ وَ طُفْ بِهِ أُسْبُوعاً آخَرَ ثُم صَلِّ رَكْعَتَيْنِ عِنْدَ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ(ع) ثُم أَحْلَلْتَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَ فَرَغْتَ مِنْ حَجِّكَ كُلِّهِ وَ كُلِّ شَيْءٍ أَحْرَمْتَ مِنْهُ. ¹

معاويةبن‌عمار از امام صادق(ع) روايت مى‌كند: ... سپس به سوى كعبه برگرد و هفت‌بار طواف كن و پس از آن، دو ركعت نماز، پشت مقام براهيم، به جا آور. اينجاست كه همه محرمات بر تو حلال مى‌شود و حجت پايان مى‌پذيرد.

اين روايت نيز از مستندات جزء بودن طواف نساء شمرده شده است. ² تعبير « فَرَغْتَ مِنْ حَجِّكَ كُلِّهِ » بعد از انجام دادن طواف نساء، ظاهر در اين است كه اين طواف نيز جزء مناسك حج است؛ زيرا اگر خارج از حج باشد، حتى قبل از انجام آن نيز، فراغ از حج حاصل مى‌شود.

اشكال

اينكه با انجام طواف نساء فراغ از تمام اعمال حج حاصل مى‌شود، ملازمه‌اى با جزئيت طواف نساء ندارد. بلكه اين طواف مى‌تواند عملى باشد كه مخرج از حج باشد و به واسطه انجام دادن آن، شخص از اعمال حج خارج مى‌شود؛ مانند سلام نماز، بنابر نظر كسانى كه آن را جزء نماز نمى‌دانند؛ چراكه سلام تنها مخرج از صلاة است. ³ بنابراين روايت ظهورى در جزئيت طواف نساء براى حج يا عمره ندارد.