69آيا هنگامى كه به مكه رسيدى، از سويداى دلت نيت كردى كه فقط خدا را قصد نمودهاى؟ وقتى سعى نمودى، نيت كردى كه [از همه معاصى] بهسوى خدا گريختهاى؟ و خداى داناى غيبها از تو چنين چيزى دانست؟ شبلى گفت: خير! امام فرمود: پس تو درواقع، خدا را قصد نكردهاى و سعى ننمودهاى!
تربيت توحيدى حج، ايجاب مىكند انسان، از اين ارزشهايى كه به دست آورده، تا زنده است نگهدارى كند؛ چنانكه امام سجاد(ع) فرمود: «ادا شدن حق حج، منوط است به اينكه انسان از معاصى و غفلتها به خداوند پناه ببرد». 1
معصيت، تاريكى است و انسان را آلوده مىكند. اگر انسانى آلوده به گناه شد، از خداوند فاصله مىگيرد و اعمال شايستهاش را نيز تباه مىكند. امام صادق(ع) فرمود:
«الحاجُ لا يَزالُ عَليه نُورُ الحَجِّ ما لَم يُلِمَّ بِذَنبٍ» 2؛ «حاجى تا زمانى كه به گناه آلوده نشود، نور خدا در او هست و زايل نمىشود».
ب) بيدارى فطرت
گفتيم انسان تمايلات و گرايشهاى ذاتى دارد كه بدون نياز به فراگيرى از ديگران به جستوجوى آنها مىپردازد؛ مانند حقيقتجويى، كماليابى، ميل به كرامت نفس، زيبايىدوستى، حبّ