63
الْحَاجُّ وَالْمُعْتَمِرُ وَفْدُ الله، وَحَقٌّ عَلَى الله أَنْ يُكْرِمَ وَفْدَهُ وَيَحْبُوَهُ بِالْمَغْفِرَةِ. 1
حجگزار و عمرهگزار، واردشدگان بر خداوندند. بر خداست كه واردشده بر خود را گرامى بدارد و او را مشمول مغفرت و آمرزش خويش قرار دهد.
زائر خانه خدا بايد از همان ابتدا مقصد خود را تعيين كند. كسى كه مىخواهد لباس احرام مهيا سازد، بايد مال خود را تطهير، وصيتنامهاش را تنظيم، و با بستگان خود وداع كند؛ زيرا زائر خانه خدا در همه حالات، با خداست و سير او «فىالله»، «الىالله»، «معالله» و «بالله» است. اينكه در برخى از دعاهاى حج آمده؛ «بسمالله و بالله و فى سبيلالله وعلى ملّة رسول الله»، ناظر بر همين معناست كه اين كار به نام خدا و در راه خدا و با ملت خدا و در سنت رسول خدا(ص) آغاز مىشود و پايان مىيابد. 2
راز و رمزهاى بسيارى از عبادتها براى انسان روشن است. نماز و روزه دستوراتى دارد، زكات و جهاد دستوراتى دارد كه پىبردن به منافع و فوايد اين دستورات دشوار نيست. اما حج، يك سلسله دستورات و مناسكى دارد كه پىبردن به رموز آن بسيار دشوار است. فهميدن معناى بيتوته در مشعرالحرام، سر تراشيدن، هفتبار رفتن و بازگشتن بين صفا و مروه و در بخشى از اين مسافت هرولهكردن و... دشوار است. ازاينرو در مناسك حج، روح