52 جَعَلَهُ سُبْحَانَهُ عَلامَةً لِتَوَاضُعِهِمْ لِعَظَمَتِهِ وَاذعانَهُمْ لِعِزَّتِهِ. ¹

خداوند، حج را نشانه قرار داد تا بندگان در برابر عظمت او فروتنى كرده، به عزت و بزرگوارى پروردگار اعتراف كنند.

ازاين‌رو اگر حج با شرايط و آداب صحيحش برگزار شود، حج‌گزار را به آرامش مى‌رساند، از اضطراب‌هاى روحى و جسمى، بى‌ثباتى فكرى و عقيدتى نجاتش مى‌دهد و عامل رستگارى و سعادتمندى وى مى‌شود؛ چنان‌كه امام باقر(ع) فرمود:

«الحَجُّ تَسْكِينُ القُلُوبِ»؛ ²«حج آرامش‌بخش دل‌هاست».

از آن حضرت پرسيدند: حج را چرا حج گفتند؟ حضرت فرمود:

«حَجَّ فُلانٌ أَيْ أَفْلَحَ فُلانٌ»؛ ³«فلان‌كس حج كرد، يعنى رستگار شد».

هركس مى‌خواهد از همه آلودگى‌ها رهايى يابد و روح و جانش دگرگون شود، بايد به امن‌ترين پناهگاه الهى يعنى كعبه و مناسك حج رو بياورد! بى‌سبب نيست كه امام سجاد(ع) در «رِسالة الحُقُوق» خود درباره نقش سازنده حج در تربيت انسان، مناسك حج را عامل توجه انسان به خداوند و دورى از معاصى معرفى كرده است:

حَقُّ الْحَجِّ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهُ وِفَادَةٌ إِلَى رَبِّكَ وَفِرَارٌ إِلَيْهِ مِنْ ذُنُوبِكَ وَفِيهِ قَبُولُ تَوْبَتِكَ وَقَضَاءُ الْفَرْضِ الَّذِي أَوْجَبَهُ اللهُ تَعَالَى عَلَيْكَ. ⁴

حق حج بر تو آن است كه بدانى، حج وارد شدن به محضر