51
مقدمه
تربيت انسان، مهمترين فلسفه وجوب حج
از منظر قرآن، پرستش آگاهانه خداوند از حلقههاى مهم در زنجيره تربيت انسان است؛ زيرا عبادت حقيقى، انسان را از معاصى و مفاسد باز مىدارد: (إِنَّ الصَّلاٰةَ تَنْهىٰ عَنِ الْفَحْشٰاءِ وَ الْمُنْكَرِ) . 1 اين آيه، بيانگر حقيقتى در نماز است كه از ارادههاى زشت جلوگيرى مىكند؛ به عبارت ديگر، نماز براى نمازگزار نقش تربيتى دارد، انگيزهها، ارادهها، شوقها، تصميمها و عزمهاى او را تعديل مىكند تا به انجام دادن خير مصمّم باشد و از امور ناشايست بپرهيزد. چيزى كه در محور تصميمگيرى انسان، موجب شوق به شرف و فضيلت و تعاليم معنوى مىشود، رابطه او با خداوند است كه حقيقت نماز را تشكيل مىدهد.
مهمترين فلسفه وجوب حج تربيت انسان است. اين واقعيت را به وضوح در مضمون بسيارى از آيات قرآن و سخنان ائمه معصوم(عليهم السلام) مىبينيم. حضرت على(ع) در بيان فلسفه تشريع حج و نقش تربيتى آن فرمود: