45
(أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمّٰا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِينَ جٰاهَدُوا مِنْكُمْ وَ يَعْلَمَ الصّٰابِرِينَ) .(آل عمران: 142)
آيا چنين پنداشتيد كه تنها با ادعاى ايمان وارد بهشت خواهيد شد، درحالىكه خداوند هنوز مجاهدان از شما و صابران را مشخص نساخته است.
توصيه انسان به صبر و استقامت از اين باب است كه تربيت همواره با سختىهايى روبهروست و گذر از عقبههاى سخت آن، بدون سعى و تلاش ممكن نخواهد بود: (وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰابِرِينَ) ؛ «و صبر و استقامت كنيد كه خداوند با استقامتكنندگان است». (انفال: 46؛ رعد: 24؛ فصلت: 30)
در اين راستا قرآن كريم هويتيابى انسان را مرهون كار و تلاش و تصميمگيرىهاى عاقلانه خود وى مىداند؛
- (كُلُّ امْرِئٍ بِمٰا كَسَبَ رَهِينٌ) (طور: 21)
هركس در گرو اعمال خويش است.
زيرا در نظام خلقت، تصميمهاى خردمندانه انسانهاست كه سرنوشت آنها را تعيين مىكند:
- (إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يُغَيِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ...) (رعد: 11)
يقيناً خدا سرنوشت هيچ ملتى را (بهسوى بلا، نكبت، شكست و شقاوت) تغيير نمىدهد تا آنكه آنان آنچه را (از صفات خوب و رفتار شايسته و پسنديده) در وجودشان قرار دارد، به زشتىها و گناه تغيير دهند.