40دانشها وام گرفته مىشوند و اهداف و اصول، ساحتها، مراحل، عوامل و موانع، روشهاى تعليم و تربيت اسلامى را مىتوان به طور منطقى از آنها استنتاج كرد. 1 مبانى هر مكتب، نوع اصول ارزشى و تربيتى آن مكتب را مشخص مىكند.
مبانى، زيرساخت اعتقادى، فلسفى و نوع شناخت هر مكتبى از مبدأ هستى، جهان و انسان است. بنابراين اهداف و خط مشى بايد براساس مبانى بنيان نهاده شود و درواقع، امتياز هر مكتبى به مبانى آن است. مبانى تعليم و تربيت از مبانى معرفتشناختى، انسانشناختى و ارزششناختى تشكيل مىشود.
5. تعريف اصول تربيت دينى
اگر تربيت را، هدايت متربى ازسوى مربى براى رسيدن به كمال مورد نظر، و اصل را نيز قاعدهاى بنيادين و اجتنابناپذير براى اين فرايند دانستيم، آن گاه اصل تربيتى، دستورالعملى بنيادى خواهد بود كه بر كل فرايند تربيت حاكم و ناظر است و به هيچ وجه، امكان تخطى از آن وجود ندارد.
برخى معتقدند اصول تعليم و تربيت، به منزله ابزارى است كه مربيان، با استفاده از آن مىتوانند به موقع و در عين حال با روشنبينى كافى، تصميم بگيرند و وظايف تربيتى خويش را به نحو رضايتبخشى انجام دهند. 2