200و نماز و... اتفاق مى‌افتد، توجه نكند. كعبه، درس پاكى و طهارت مى‌دهد و پيامى جز رهايى از آلودگى‌ها و زشتى‌ها ندارد.

با نگاه عرفانى، كعبه مقام قلب انسان است، چنان‌كه خدا فرموده: «هيچ بيگانه‌اى را به دلت راه مده كه دل، جلوه‌گاه مهر و محبت ماست»؛

«القُلُوبُ أوانيِ الله فِي الأرضِ فَأحَبُّ الأوانِي إلَى الله أصْفاها وَأرقُّها و أصلَبُها» . هر دل كه صاف‌تر و بر مؤمنان رحيم‌تر باشد، نزد پروردگار، عزيزتر و محبوب‌تر است. دل، سلطان نهاد تو است. زينهار تا او را عزيز دارى و روى وى از كدورت هوا و شهوت، نگاه دارى و به ظلمت و شهوت دنيا آلوده نگردانى. به داوود(ع) وحى آمد كه:

«يا داود طهّر لي بيتاً أسكنه» ؛ «اى داوود براى من خانه‌اى پاك گردان تا در آن ساكن شوم». گفت: «بار خدايا آن كدام خانه است كه عظمت و جلال تو را شايد؟» گفت: «آن، دل بنده مؤمن است». گفت: «بار خدايا چگونه پاك گردانم؟» گفت: «آتش عشق درو زن تا هرچه نَسَب ما ندارد، سوخته گردد. اى داوود از آن پس اگر سرگشته‌اى بينى، در راه طلب ما، آنجا مأوايش ده كه جايگاه قدس ما آنجاست.

أنا عند القلوب المحمومة». ¹

همه مقامات و مناسك حج با طهارت و پاكى عجين شده؛ صفا نامى براى پاكى از آلودگى است ²، صفا پرهيز از هر نوع شك و