216
حرم همسران رسول خدا(ص)
يكى از حرمها و گنبد و بارگاههايى كه در داخل بقيع به وسيله وهابيان تخريب گرديده، حرمى است منتسب به همسران رسول خدا(ص)؛ گرچه متأسفانه جزئيات چندانى از كيفيت اين حرم در دست نيست؛ ولى تاريخ بناى آن معلوم و مشخص است؛ زيرا سمهودى (متوفاى 911ه.ق) پس از اين كه از مطرى (متوفاى 741ه.ق) نقل مىكند كه اين حرم در زمان وى داراى ساختمان نبوده، بلكه محوطهاى بوده كه با ديوارى از قطعات سنگ، از ساير بقاع مشخص مىگرديده است، تاريخ بناى اين گنبد و بارگاه را معين و بانى آن را نيز معرفى مىنمايد. و مىگويد: «وكان حظيراً مبنياً بالحجارة كما ذكره المطرى فابتنى عليه قبة الأمير برديبك المعمار سنة ثلاث و خمسين و ثمانمأة». 1
بنابراين، حرم همسران رسول خدا(ص) از سال 853ه.ق داراى ساختمان، گنبد و بارگاه بوده است و بنابر نقل بعضى از نويسندگان، اين حرم علاوه بر ساختمان و گنبد و بارگاه در قرنهاى اخير، داراى ضريح هم بوده است از جمله: مرحوم فرهاد ميرزا مىنويسد: «... از آنجا به زيارت زوجات حضرت رسول(ص) رفتم. هشت نفر در يك ضريح است و اسامى هر يك را بالاى قبرشان به تخته نوشته، گذاشتهاند». 2
تعداد مدفونين در اين حرم
ديار بكرى (متوفاى 982ه.ق) از مناسك كرمانى (متوفاى 786ه.ق) 3 نقل مىكند كه در اين حرم، چهار تن از همسران رسول خدا(ص) دفن شدهاند. 4
ابن نجار (متوفاى 643ه.ق) كه يكى از مورد اعتمادترين مدينهشناسان به شمار مىآيد، در مورد قبر همسران پيامبر(ص) چنين مىگويد: «و قبور ازواج النبي و هُنَّ أربعة قبور ظاهرة و لا يعلم تحقيق ما فيها منهن». 5
«و از قبور معروف در بقيع قبور همسران پيامبر(ص) است كه تنها چهار قبر از آنها به چشم مىخورد؛ ولى تحقيقاً معلوم نيست كه اين قبور چهارگانه به كدام يك از همسران