128به نظر مىرسد كه اين تعبير از قرآن مجيد گرفته شده است؛ زيرا كه قرآن از ساختمانى كه بر روى قبور اصحاب كهف بنا شده به مسجد نام برده است. 1
ب) ابن زباله درصدد بيان تاريخ اجمالى ساختمانِ اين دو حرم شريف و اين دو زيارتگاه عمومى است كه طبق تصريح اين مورخ و مدينهشناس معروف، در حال حيات وى و در اواخر قرن دوم وجود داشته است و حرم ائمه بقيع(عليهم السلام) در اين تاريخ، نه به شكل يك خانه، بلكه به صورت حرم و زيارتگاه عمومى بوده است ولى در عين حال گوياى تاريخ قطعى اين تحول و بيانگر مقطع خاصى از اين قرن نيست.
اما قراين و شواهد تاريخى ديگر، بيانگر اين است كه اين تحوّل و تغيّر وضع، در دهه سوم از قرن دوم هجرى؛ يعنى دوران خلافت ابوالعباس سفّاح (132- 136) و حداكثر در سالهاى اول خلافت ابوجعفر منصور (137- 149) بوقوع پيوسته است.
توضيح اين قرينه تاريخى
در احداث ساختمان و تعمير مدفن و قبور شخصيتهاى مذهبى و افراد معروف و سرشناس، معمولاً يكى از دو انگيزه وجود دارد؛ يا جنبه سمبليك و سياسى دارد و يا داراى انگيزههاى معنوى و شعار مذهبى است و البته گاهى نيز ممكن است هر دو انگيزه همزمان وجود داشته باشد كه حرم ائمه بقيع(عليهم السلام) با توجه به وجود قبر جناب عباس - سرسلسله خلفاى عباسى - در داخل آن، مخصوصاً در مقطع ياد شده، از هر دو جنبه برخوردار بوده است و در عين حال با سياست سلاطين اموى و عملكرد آنان در همين زمينه، ارتباط پيدا مىكند.
سلاطين اموى و بهرهبردارى سياسى از قبور
سلاطين بنىاميه در دوران فرمانروايى خود، براى تثبيت و تقويت حكومت خويش، در كنار فشار فوقالعادهاى كه به ائمه اهلبيت(عليهم السلام) و شيعيانشان وارد مىكردند، در برخى موارد