75
4. رواج بيمارىهاى واگير و قحطى
رواج بيمارى در حرمين نيز از عوامل تعطيلى حج بوده است. در سال 357ه.ق. به سبب رواج بيمارى در ميان حاجيان شام و مصر، بيشتر شتران ايشان تلف شدند و حاجيان از رسيدن به مكه بازماندند. برخى از ايشان نيز كه به مكه رسيدند، در آن شهر جان باختند و حج مصر و شام تعطيل شد. 1
در سال 1235ه.ق. نيز به سبب وبا در مكه، حاجيان فراوانى كشته شدند. 2 اين بيمارى در سالهاى 1890، 1892، 1893، 1895، 1902م1307/، 1309، 1310، 1312، 1319ه.ق. در موسم حج و ميان حاجيان، با شدت بيشتر، رواج يافت. بر پايه گزارش سفرنامهنويسان، اين بيمارى جان افراد فراوانى را گرفت. 3 اين مشكل موجب تعطيلى حج نشد؛ ولى از آمار حاجيان در برخى سالها كاست.
رواج بيمارى آنفولانزاى مرغى در جهان و احتمال سرايت آن به حاجيان در سال 2010م1431/ه.ق. موجب كاهش پنجاه درصدى زائران مصر و نيز كاسته شدن شمار حاجيان ديگر كشورها، از جمله ايران، شد. در اين سال، حجگزارى كشور تونس تعطيل شد و سى هزار نفر، به علت پيشگيرى دولت تونس، از سفر حج بازماندند. 4
قحطى و نبود آب نيز از ديگر عوامل تعطيلى حج بوده است. به سال 363ه.ق. كاروان عراق، كه محمدبن عمر علوى اميرالحاج آن بود، به سبب نداشتن آب، از مكه به مدينه تغيير مسير دادند و ناچار شدند حج را تعطيل كنند. 5 به سال 390ه.ق. به دليل قحطى شديد، حج مصر تعطيل شد. 6 كاروان حج عراق در سال 406ه.ق. از بيم عطش