205به سبب بيمارى، شكستگى اعضا، جراحت و مانند آن، 1 نتواند حج خود را تمام كند (احصار)، يا موانعى مانند دشمن او را از اتمام حج بازدارد (صَدّ)، در صورت استقرار حج، قضاى آن در سال آينده واجب است. 2 حتى در صورت اشتراط تحلّل - يعنى با خدا شرط كند كه در صورت بروز مانع، از احرام حج يا عمره خارج شود - به نظر بيشتر فقها، 3 به استناد احاديث، 4 قضاى حج در سال آينده ساقط نمىشود. در مقابل، برخى از فقها 5 به سقوط وجوب قضا در صورت اشتراط تحلّل قائل شدهاند.
همچنين هرگاه پس از تحلّل مصدود يا محصر، سبب احصار يا صدّ از ميان برود و فرصت اداى حج باقى باشد، وى بايد در همان سال حج قضا را بهجا آورد. 6
ب) افساد حج
در صورتى كه حج يا عمره احرامگزار به يكى از اين اسباب فاسد شود، قضاى آن بر او واجب مىگردد:
يك- ارتكاب برخى محرمات: ارتكاب عمدى پارهاى از محرمات احرام، از جمله آميزش، خودارضايى و برخى مصاديق ديگر التذاذ جنسى، با شرايطى موجب فساد حج و وجوب قضا مىشود. 7 به نظر مشهور، آميزش عمدى حجگزار پيش از وقوف در مشعرالحرام، به استناد احاديث، 8 موجب فساد حج و وجوب قضا و كفاره است. 9