163جمرات، ادامه يافته است. 1 از اين رو، پيامبر اسلام(ص) در دوره مكه، از فرصت حج براى گسترش اسلام و طرد شرك بهره مىگرفتند. 2 آيه سوم سوره توبه، برائت را، به ويژه در ايام حج و سرزمين حرم، تأكيد كرده است. در گزارشهاى ديگر آمده كه رسول خدا(ص) در مواردى، همچون خطبههاى منا و عرفه و نيز غدير خم در «حجة الوداع»، با تأكيد بر ابعاد سياسى حج، به ابراز برائت از مشركان پرداخت. 3
در پى رحلت رسول اكرم(ص) نيز اعلان برائت از دشمنان خدا در حج ادامه يافت و دامنه آن به برائت و بيزارى از حاكمان ظالم گسترش يافت. از اين رو، امامان شيعه(عليهم السلام) بارها در همايش مسلمانان در حج، افزون بر معرفى مستكبران و حاكمان جور، مردم را به دورى و بيزارى از آنها فرامىخواندند. امامحسين(ع) با بهرهگيرى از فرصت حج، در جمع صحابه و تابعان، به افشاگرى درباره معاويه و كوششهاى نادرست او پرداخت 4 و مسلمانان را از او پرهيز داد. 5 به سال 60ه.ق. نيز هنگامى كه ايشان در پى خوددارى از بيعت با يزيد از مدينه بيرون آمد، با انتخاب مكه، مخالفت خويش با يزيد و خلافت او را در ايام حج به آگاهى مسلمانان رساند. 6 امامسجاد(ع) در كنار كعبه به هشامبن عبدالملك، كه طاغوت آن روزگار بود، بىاعتنايى كرد و سخنانى گفت 7 كه نشان دهنده اعتراض به وى، و بيزارى از او بود. بر پايه گزارشهايى، امامان باقر، 8 صادق 9 و