133خلق مىكند و معتقدند كه اعمال بندگان را خدا خلق مىكند و آنها قدرت خلق چيزى را ندارند.
اشاعره، فقط ارتباط بين انسان و افعالش را در اين مىبينند كه هم زمان با اراده انسان، فعل او با اراده و قدرت خداوند يا به واسطه جريان عادت الهى تحقق مىيابد و به وجود مىآيد و براى اراده خود انسان، هيچ نقشى در تحقق افعالش قائل نيستند.
اشاعره براى اثبات ديدگاهشان به ادله عقلى، آيات و روايات تمسك مىكنند. آنان به همه آياتى كه آيات جبر شناخته مىشوند، تمسك جستهاند كه ما در اينجا متناسب با موضوع، فقط برخى از آنها را ذكر و ارزيابى مىكنيم. نمونهاى از آيات كه آنها به آن تمسك كردهاند، عبارتاند از:
يك - آيات خالقيت فراگير خداوند
آياتى دال بر خالقيت خداوند درباره همه چيز و از آن ميان، افعال انسان وجود دارد؛ مانند:
قٰالَ أَ تَعْبُدُونَ مٰا تَنْحِتُونَ وَ اللّٰهُ خَلَقَكُمْ وَ مٰا تَعْمَلُونَ (صافات:96)
گفت: آيا چيزى را مىپرستيد كه با دست خود مىتراشيد؟! خداوند هم شما را آفريده است و هم آنچه را انجام مىدهيد (بتهايى كه مىسازيد.
با تفسير كلمه «ما» در «ما تعملون» به ماى مصدريه، استدلال شده كه خداوند، انسان و اعمال او را آفريده است؛ ازاينرو خود انسان در پيدايش افعالش نقشى ندارد. 1