121چيزى از نزد خود چيزى ندارد؛ به همين دليل خداوند در قرآن، نه بار خود را با كلمه «تبارك» توصيف كرده است. 1 ابنعطيه غرناتى مىگويد:
معناه عظم و تعالى و كثرت بركاته، و لا يوصف بها إلا الله تعالى، و تَبارَكَ لا يتصرف في كلام العرب، لا يقال منه يتبارك، و هذا منصوص عليه لأهل اللسان. 2
اين لفظ، مختص خداوند است. معناى تبارك، يعنى عظيم و بلندمرتبه و پربركت و غير خداوند، به تبارك توصيف نمىشود و كلمه تبارك در زبان عربى، صرف نمىشود و در نزد زباندانان، منصوص است كه از كلمه تبارك، يتبارك ساخته نمىشود.
شيخ طوسى مىگويد:
وأصل البركة الثبوت من قولك برك بركا و بروكا إذا ثبت على حاله، فالبركة ثبوت الخير بنموه و تزايده و منه البركاء: الثبوت في الحرب. و منه البركة شبه حوض يمسك الماء، لثبوته فيه. و منه قول الناس: تبارك اللَه، لثبوته لم يزل، و لا يزال وحده. 3
اصل بركة از ريشه برك، بركا، بروكا، به معناى ثبوت است، وقتى بر حالتش ثابت باشد. بنابراين بركت به معناى ثبوت خير و رشد و زياد شدن آن است. البركاء به معناى ايستادگى در جنگ نيز، از همين ريشه است و به شبه حوضى كه آب را نگه مىدارد، به جهت ايستادگى آب در آن، بركه مىگويند. و از همين ريشه است كلمه تبارك الله كه مردم