74
نظام اقتصادى اسلام و امت اسلامى
اسلام داراى نظام اقتصادى خاص خود است كه بر پايه ديدگاههاى فلسفى آن بنا شده و با سازماندهى اسلامى ديگر جنبههاى رفتارهاى بشرى، يعنى نظامهاى اجتماعى و سياسى سازگار 1است. 2
با توجه به اين گستره و عمق، بايد گفت در كشف نظام اقتصادى امت اسلامى به عنوان نظام اقتصادى مطلوب از منابع اسلامى، نمىتوان به روش اجتهاد جزءگرايانه مرسوم بسنده كرد. بلكه افزون بر آن، لازم است از اجتهاد سيستمى و روشهاى مطالعه نظام اقتصادى در اقتصاد كلان بهره برد و با گسترش قلمرو اجتهاد از احكام فرعى فقهى به هدفها، مبانى، روابط و تركيب آگاهانه آن با روشهاى مطالعه نظام اقتصادى در اقتصاد كلان، نظام اقتصادى اسلام را به عنوان كل منسجم درك كرد.
نظام اقتصادى اسلام، مجموعهاى از الگوهاى رفتارى و روابط اقتصادى در حوزههاى توليد، توزيع و مصرف است كه از كتاب 3، سنت پيامبر اكرم(ص) و امامان معصوم(عليهم السلام) 4، و عقل استنباط مىشود. اين الگوها چگونگى پيوند شركتكنندگان در نظام اقتصادى به يكديگر و منابع اقتصادى را تبيين كرده و براساس مبانى بينشى و در چارچوب اخلاق و حقوق اقتصادى اسلام در جهت هدفهاى اقتصادى اسلام سامان يافتهاند. 5