209امام خمينى(رحمه الله) با طرح نظريه ولايت فقيه، جنبه‌هاى عملى بيدارى اسلامى را پوشش داد و مدل سياسى نوينى را از فقه استخراج كرد تا دين مبناى اداره جامعه قرار بگيرد. 1
انقلاب اسلامى ايران، با تكيه بر مردم‌سالارى دينى، مدلى معتدل و آرمان‌گرا را براى حركت‌هاى آزادى‌خواهانه ضداستبدادى و ضداستعمارى در بيدارى اسلامى به جهان اسلام معرفى كرد. اين مدل در مقابل ساير نظريه‌ها كه كارآمدى در بسط عالم اسلامى نداشته‌اند، به‌خوبى خود را نشان مى‌دهد: 1.نظريه افراطى، خشن و غير قابل انعطاف (قرائت سلفيت و وهابيت از اسلام)؛ 2. نظريه سكولار و لائيك (تركيه، مدل الگوى غرب براى كشورهاى اسلامى)؛ 3. نظريه مداراگرا، خنثى و بى‌تحرك ناسيوناليسم عربى. 2
هرچند متفكران اهل سنت و اعراب مسلمان، زودتر با فرهنگ غرب آشنا شده‌اند، ولى رويكرد آنها سلبى بوده است، نه ايجابى و اثباتى؛ حتى جريان تجدد فكرى اهل سنت كه بر ضرورت اجتهاد تأكيد داشت، ويژگى تدافعى داشت. 3 از اين رو به بار ايدئولوژيكى غرب توجهى نداشته‌اند. 4
در مقابل، جريان تشيع با توجه به مبانى معرفت‌شناسى و دينى، به رويكرد سلبى اكتفا نكرده و در يك جريان تكاملى، براساس رويكرد ايجابى، به ارائه مدل در مقابل غرب رسيده است. 5
بر اين اساس مى‌توان مدل اسلام سياسى ايران را يك مدل موفق و قابل اقتباس