46نمودن؛ زيرا اين تعب و مشقت، صفت مخلوق است كه چيزها بهسوى او نمىآيد و حصول آنها از برايش ميسر نمىشود، مگر به متوجه شدن و چاره كردن و خداى تعالى، اراده و مشيتش روان است كه آنچه را اراده كند، موجود مىشود و هرچه را خواسته باشد، مىكند.
سائل عرض كرد: « پس او را خشنودى و خشمى هست». حضرت صادق(ع) فرمود:
آرى و ليكن آن به روشى نيست كه در آفريدگان يافت مىشود و بيانش آن است كه خوشنودى و خشم، حالتى است كه بر صاحب اين دو صفت داخل مىشود و او را از حالتى به حالت ديگر نقل مىكند و اين صفت آفريدگان درمانده محتاج است و آن جناب تبارك و تعالى كه عزيز و رحيم است، حاجتى ندارد به چيزى از آنچه آفريده و همه آفريدگانش به او محتاجاند.
سائل عرض كرد: «پس قول خدا كه مىفرمايد (الرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوىٰ )؛ «خداوند رحمان بر عرش و تخت استواء دارد» چه معنى دارد»؟ حضرت صادق(ع) فرمود:
با اين خود را وصف فرموده و همچنين آن جناب، مستولى و غالب بر عرش و از خلق خود جداست، بىآنكه عرش او را حامل و بردارنده باشد و نه