60ساختمان و استفاده تفاوت بسيارى داشتند. كاروانسراهاى برونشهرى از يك رديف اصطبل در طبقه پايين ساختمان و رديفى اطاق و پناهگاههاى بىدر و پنجره در بالاى آن تشكيل مىشد. بيشتر كاروانسراهاى خارج شهر چه در سابق و چه دوره قاجار به صورت دژهاى كوچكى ساخته مىشد كه با برجهاى كنگرهدارى محصور شده، سكوهايى براى دفاع در آنها تعبيه شده است. سكوها را در بالاى ديوار مىساختند و در آن سوراخهايى تعبيه مىشد كه دژبانان بتوانند از آنجا به سوى محاصرهكنندگان تيراندازى كنند. مسافران غالباً مجبور بودند در اين كاروانسراها سنگربندى كنند بهخصوص هنگام جنگهاى داخلى؛ زيرا در آن زمان سراسر ايران را راهزنان ناامن كرده بودند. 1 كاروانيان و شترداران به هنگام بارش يا شبهاى زمستان در آن بيتوته كنند. بيشتر كاروانسراهاى بين راه كهنهساز و مخروبه و بدون نگهبان بود و دزدان از آن بهجاى كمينگاه استفاده مىكردند 2 و به اين دليل كاروانسراهاى داخل شهرى امنيت بيشترى داشت. 3 اشراف و خيّران كه كاروانسراهاى برونشهرى را مىساختند، از گماشتن نگهبان براى آن غفلت مىكردند. به جز مسائل امنيتى بهنظر مىرسيد اين بناها مدت طولانى پابرجا نمىماندند. مسافران متشخص از اتراق در كاروانسراها امتناع مىكردند و هريك از آنها لوازم سفر را به همراه مىبردند تا در مناطق بزرگ خالى از سكنه به ناراحتى دچار نشوند.