221معناى انجام و ارتكاب آن است. 1 تعبير «فوت» بيتوته را نيز مىتوان بر فوت بيتوته كامل و فرد اكمل عبادت حمل كرد كه حمل غريبى نيست.
اشكال ديگر: هيچ قرينهاى در اين روايت بر اينكه راوى در مكه، مشتغل به عبادت بوده، يافت نمىشود؛ بنابراين اين حمل بىدليل و قرينه است 2.
جواب اشكال: روايتهاى ديگرى كه براى مشتغل به عبادت، كفاره را نفى كردهاند، مىتوانند قرينه اين حمل باشند و لزومى ندارد كه براى يك حمل، حتماً قرينه داخليه وجود داشته باشد.
2. حمل روايات نافيه كفاره بر تقيه، به قرينه «لاادرى» گفتن امام كاظم(ع) در پاسخ به برخى از مخالفين كه خوددارى آن حضرت از سخن گفتن تلقى مىشود (در روايت صفوان و با توجه به فتواى منقول از ابوحنيفه در نفى كفاره از تارك بيتوته در منا). فقهايى چون صاحب جواهر، 3 بحرانى، 4 طباطبايى، 5 نراقى 6 در «مستند» و مرحوم خوئى، 7 احتمال حمل بر تقيه كردن اين روايات را مطرح كردهاند؛ اين حمل محتمل است؛ چراكه امام صادق و امام كاظم(عليهماالسلام) با حنفيه كه از مذاهب معتبر آن عصر و مورد حمايت خلفا بود، معاصر بودند و اين فتوا در كتب حنفىها به صراحت 8 و در برخى از فتاواى منصوب به شافعى نيز آمده است. 9 هرچند در كتب مالكيه 10