133
گفتار دوم: ادله اقوال در حكم ثانوى قربانى
1. ادله اقوال در حكم قربانى در خارج منا به دليل حرجى بودن يا عدم امكان آن در منا
استدلال به هر كدام از دو قول سابق از دو مقدمه تشكيل شده كه مقدمه اول براى هر دو قول مشترك، ولى مقدمه دوم آنها با يكديگر متفاوت است.
مقدمه اول (مشترك): ساقط نشدن وجوب قربانى بر فرض سختى يا ناممكن بودن آن در منا.
مقدمه دوم: تعيين مكانى براى قربانى بهجاى منا كه در آن اختلاف نظر وجود دارد.
الف) ادله عدم سقوط قربانى بر فرض سختى يا ناممكن بودن آن در منا
يك - اطلاق ادله اصل وجوب قربانى و عدم اطلاق مقيد آن به منا
اطلاقات آيات و روايات صحيحه، وجوب هدى و از شعائر دين بودن آن را مىرسانند و روايات مقيده آن، مانند صحيح منصور بن حزام و روايات مفسره آيات، بر تقييد فى الجمله اين وجوب دلالت مىكنند، نه بر تقييد مطلق آن؛ چراكه روايات و اجماع مدعى بر وجوب قربانى در منا شامل مورد عجز از ذبح نيستند. بنابراين از آنجا كه دليل قيد اطلاق ندارد، به اطلاق دليل اصل واجب تمسك مىشود كه مقتضاى آن قربانى كردن در هر مكان است. از جمله اين ادله مىتوان به آيه و روايت ذيل اشاره كرد:
(وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيهٰا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهٰا صَوٰافَّ
فَإِذٰا وَجَبَتْ جُنُوبُهٰا فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْقٰانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ). 1
و شترهاى چاق و فربه را [در مراسم حج] براى شما از شعائر الهى قرار داديم؛ در آنها براى شما خير و بركت است؛ نام خدا را [هنگام قربانى كردن] در حالى كه به صف ايستادهاند بر آنها ببريد و هنگامى كه پهلوهايشان آرام گرفت [و جان دادند]،