69از سوى ديگر تأكيد و تلاش بر حفظ هويت فرهنگى- عقيدتى و فقدان تأثيرپذيرى و گفتوگو با ساير فرقهها، عقايد و نحلههاى اسلامى و ساير فرهنگها، مانعى در تبادل فرهنگى بين ملتها به شمار مىرود. 1
در اين زمينه مقام معظم رهبرى به چالش و مانعى اشاره مىكند كه امت اسلامى را دچار انشقاق و تشتت كرده است، آن، همانا گذر نكردن از «من قومى و نژادى» به «ماى اسلامى و قرآنى» است كه حج مىتواند در گذر از «من قومى و نژادى» به «ماى اسلامى و قرآنى» مؤثر باشد. 2
افزون بر اين، انعطافناپذيرى عقيدتى نيز مانع از برقرارى تعامل سازنده و انتقال ايدهها و تفكرات مىشود؛ زيرا سبب نوعى تعصب كور مىشود كه جلوى هرگونه گفتوگوى سازنده را مىگيرد. به اين ترتيب تعصب عقيدتى و حتى فقهى، مانع از تعامل و اتحاد سياسى مىشود.
هرچند حج محلى براى حضور همه مسلمانان است، ولى وجود مذاهب گوناگون در حج، به نوعى بروز تفاوتها نيز هست كه اگر همراه نوعى تعصب شود، در كنار اختلافات فرهنگى، به مانع بزرگى در مسير صدور انقلاب تبديل مىشود. اين، همان عاملى است كه دشمنان انقلاب، همواره مد نظر دارند و سعى مىكنند تفاوتها و تمايزات فرهنگى و دينى مسلمانان را به تعصبات كور تبديل كنند.
2. انحصار در ابعاد فقهى حج
انقلاب اسلامى حاصل انديشهاى است كه دين و سياست از هم جدا نيستند؛ بلكه ملازم يكديگرند. امام خمينى(رحمه الله) با همين رويكرد، تفسير و تحليلى سياسى از حج ارائه كرد و مسلمانان را به ابعاد و كاركردهاى سياسى حج در سطح بينالملل جهان اسلام رهنمون شد.