142سياسى، مانع همگرايى اقتصادى است. 1
علامه طباطبايى ذيل تفسير آيه لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ (حج: 28)، ضمن اينكه منافع حج را فراتر از منافع اخروى و شامل مواردى مانند تجارت مىداند، بر لزوم تعاون براى تحقق آنها تأكيد مىكند. ايشان تفاهم دينى در حج را بهترين مقدمه و زمينه براى تحقق اين تعاون مىداند. 2
به اين ترتيب اشتراكات معنوى و اعتقادى، موجب اتحاد و اتفاق معنوى و دينى شده و اتفاق روحى و معنوى، باعث گرايش به اتحاد، همگرايى، تعاون و همكارى مادى و در نتيجه بهرهگيرى از منافع عظيم مادى حج مىشود.
ابعاد اقتصادى و سياسى حج از هم جدا نيست. از اين رو مىتوان از كاركردهاى اقتصادى حج، براى تقويت ابعاد سياسى حج بهره برد. حج فرصت خوبى براى حمايت مالى از نهضتهاى اسلامى و تقويت بيدارى اسلامى است. حمايت سياسى و اقتصادى از جنبشهاى اسلامى، از مبانى فقهى نيز برخوردار است.
حمايت اقتصادى از جنبشهاى اسلامى، بر اساس «تأليف قلوب» 3 و حمايت سياسى آن بر مبناى اصل «مبارزه با ظلم و ستم و حمايت از محرومان» 4 و اصل «تولى و تبرى» 5 انجام مىشود. 6