133كعبه تعبير و نمايش بسيارى از آيات قرآن مانند( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ ) (حجرات: 10) است و مىتواند براى تحكيم پيوند قلبى و اجتماعى و بالا بردن قدرت اجتماعى مسلمانان كاربرد داشته باشد. 1 علاوه بر اين روابط اجتماعى، رهاورد مناسبى براى كسب اطلاعات است كه سبب رفع ابهامها و تقويت سرمايه و اعتماد اجتماعى مىشود. 2
بنابراين در حج، با تقويت ارتباطات اجتماعى، زمينه وحدت و همگرايى افزايش مىيابد و از اين طريق با افزايش اعتماد اجتماعى، سرمايههاى نرمافزارانه مسلمانان نيز افزايش مىيابد و حجگزاران با مشاهده نمايندگان جهان اسلام، قدرت خود را با وحدت افزايش مىدهند.
3. همگرايى فقهى (مناسك وحدتبخش)
مناسك حج مانند مناسكى وحدتبخش است كه مرزهاى ملى، فرهنگى، نژادى، سياسى و دينى را درنورديده و همه مسلمانان را در قالب امتى واحد به تصوير مىكشد. حج از اين نگاه، مراسمى است كه به واسطه اجراى همشكل مناسك و ايجاد فضاى جماعتواره، روح برابرى و برادرى انسانى و وحدت بنيادين مسلمانان را نمادينه كرده و آن را ارتقا مىبخشد.
هر يك از اماكن معنوى فرايند حجگزارى، داراى چنان عظمت ويژگى و فوايد اينجهانى و آنجهانى است كه مسلمانان در طول تاريخ، انگيزه فراوانى براى بهرهگيرى از آن داشتهاند. انجام اين مناسك يكسان با اهداف، انگيزهها و نگرشهاى مشترك، سبب انسجامبخشى مسلمانان مىشود؛ زيرا آنان، خود را در اين موارد و اماكن، برابر و