128مسلمان، بهويژه پس از جنگ جهانى دوم همچون ناصر (مصر)، سوكارنو (اندونزى) و تونكو عبدالرحمن (مالزى) به آن توجه داشتهاند؛ ولى در عين حال اين رهبران، بهتر از هر كسى مىدانستند كه حج، هميشه به طور كامل با تمايل ايشان براى حفظ حاكميتشان در كشورهاى مجزا سازگار نيست. 1
به عبارت ديگر حج در پى ايجاد وحدت سياسى در بين مسلمانان است تا بر اساس اصول و اولويتهاى سياسى، با وجود اختلافات فقهى در عرصه سياسى و اجتماعى، بر اساس اصول و هويت دينى، موضعى مشترك آغاز كنند.
ب) تمركز بر دشمن مشترك
يكى از عواملى كه سبب وحدت و تقويت انسجام جبهه داخلى مىشود، وجود دشمن مشترك است. دشمن مشترك سبب انسجام و يكپارچگى داخلى، هويتبخشى به جمع درونى و انگيزهاى براى تلاش و احساس در راه بودن است؛ زيرا بخشى از هويت با ضديت معنادار مىشود؛ يعنى بخشى از كيستى ما، مرهون آن است كه ما چه كسى نيستيم. بنابراين اصل هويت، پيوسته با اصل ضديت مقارن است. 2
آمريكا 3 و اسرائيل 4 كه از دشمنان اسلام هستند، با اتخاذ روشها و منشهاى اسلامستيزانه، به صورت گسترده از اين ايده در انسجامبخشى و هويتبخشى به جوامع