33جوار مرزهاى دولت ساسانيان سخن گفتهاند. 1 در پى هجوم برخى قبايل عرب به شهرهاى جنوب ايران، شاپور آنان را سركوب كرد و برخى از ايشان را به مناطق جنوبى ايران، همانند كرمان و پيرامون آن كوچانيد. 2
تأسيس دولت حايل و پوشالى حيره (نزديك كوفه)، از ميان عرب جنوبى، به نام آل لخم (آل منذر) مهمترين مظهر رابطه سياسى ايرانيان با عرب است. حاكمان حيره دستنشانده ساسانيان بودند و از اهداف تأسيس اين دولت، جلوگيرى از هجوم قبايل عرب بيابانگرد به مرزهاى ساسانى بود. 3
دولت حيره با اعراب داخل شبه جزيره نيز ارتباط داشت و در آستانه ظهور اسلام، برخى بازرگانان حجاز به حيره رفت و آمد داشتند. گزارشهايى نيز از حضور برخى چهرههاى ديگر حجازى، مانند نضربن حارث بنكلده از بنى عبدالدار قريش و اعشىبنقيس وجود دارد كه از اسباب انتقال فرهنگ ايرانى به حجاز بود. 4
از ارتباط برخى عربها با مركز علمى جندى شاپور در خوزستان نيز گزارشى در دست است كه نضر بن حارث بن كلده از بنىعبدالدار از آن جمله است. 5 همو بود كه در مكه، افسانهها و داستانهاى كهن ايرانى، همانند رستم و افراسياب را براى انحراف فكر قريش از قرآن بازگو مىكرد. 6
افزون بر آنچه گفته شد، ساسانيان در برخى مناطق شبه جزيره عربى، مانند