31در اين پژوهش، از واژه مناسبات به جاى تعامل و ارتباط استفاده شده است.
مناسبات ايرانيان با حجاز پيش از اسلام
ايرانيان و عربها از دوران پيش از اسلام، با يكديگر مناسباتى داشتند؛ زيرا همجوارى اين دو قوم، چنين مناسباتى را ايجاب مىكرد. شواهد و مصاديقى براى ارتباط ايرانيان با عرب وجود دارد. كلمات دخيل در زبان و ادبيات عرب از جمله وجود حدود 50 كلمه فارسى و دخيل در قرآن كريم، مانند «ابريق» و «زنجبيل» 1، از مناسبات طولانىمدت ايرانيان با عربهاى ساكن در جزيرة العرب حكايت مىكند. وجود كلمه «مجوس» در قرآن نيز نشانه آشنايى عرب حجاز با ايرانيان و دين زرتشتى است. 2
برخى گزارشها بيانگر ارادت قلبى و عملى ايرانيان عصر باستان به كعبه و چاه زمزم است؛ چنانكه برخى تاريخنگاران نوشتهاند: «ساسان بابك (جد ساسانيان)، دو آهوى زرين و شمشيرهايى به كعبه هديه كرد». 3 گفته شده است اين هدايا از آويزههاى خانه خدا بودند. 4 بنا به نوشته مسعودى، ايرانيان كه خود را از نسل ابراهيم(ع) مىدانستند، به كعبه احترام مىگذاردند و به طواف آن مىپرداختند. به گفته او، دو آهوى زرينى كه در سالهاى قبل از اسلام، عبدالمطلب در محل چاه