64كردم در باب استقرار اركان همراهى و مدارا با رفت و آمد حجاج و زوار و ساير مسافران ايران، با خوبى و مساوات رفتار مىشود و علم الله تعالى از حد اعتدال به طرف افراط تجاوز كرده است. بر اساس اسباب الفت و دوستى چند روز قبل، وكيل مشاراليه، هدايايى با تحريرات انساندوستانه، ارسال كرد... .
معلوم نيست كه با حجاج و زوار در شام، جده و حرمين شريفين چگونه معامله مىشود. اينجا از حجاج و زوار و ساير مسافران ايرانى، بر مبناى قيود دفترخانه، رسومى به نام دورمه و كوشى از زمان شاهحسين تا الآن مرسوم بود با عنوان سنت باج عبور اخذ مىشد. اما از تاريخ 11] 82] چنين رسومات مذكوره از يك فرد ايرانى گرفته نشده و پىدرپى اين وضعيت در معابر به ضابطان، حكام و متوليان تأكيد شده است. در خصوص متروكات افرادى كه از طاعون فوت كردند... [اين سند تاريخ ندارد اما چون مفادش با سند قبلى يكى است تاريخ آن 1210 مىبايست باشد.].
BOA. Hatt Humayun161/006696/0
12. تأمين امنيت حجاج ايرانى
[حاشيه]: اين امر لدىالوصول دريافت شده است. طايفه مرقوم مانند ساير حجاج نبايد قبضه شمشير همراه داشته باشند. اقامت آنها در مواضع عرفات و منا، با افعال و سنت ديگر حجاج سنيّه، مغاير است. اين مسئله خلاف عقايد اهل سنت است؛ چرا كه در اين محل مباركه از عموم دورند [و] محافظت از آنها لازم مىباشد. علاوه بر اين، در اثناى راه نيز كذالك بعضى شرفا و اعراب از محافظان عوارضى خلاف شروط مصالحهاى كه بين دولت عليّه و طائفه مزبوره وجود دارد، دريافت مىكنند [كه] اين خلاف اغراض و مسامحه اين گروه با اصحاب كرام - رضوان الله تعالى عليه اجمعين - و رضاى شريف مشاراليه است. در صورت ضرورت، با توجه دوباره به توافقات قديمه، خلل موجود رفع شود. بر اساس اين توافقات به طائفه مذكوره، ظلمى روا نمىشود؛