286
196. سختى راه جبل
ولايت بصر: ديوان رسايل
به جانب عاليه نظارت داخله جليله
سرورم حضرت صاحبدولت
صورت ترجمه نامه وكيل شهبندر همدان، مبنى بر سختىهايى كه حجاج ايرانى در رفت و بازگشت در راه جبل به مكهمكرمه دچار مىشوند، فرستاده شده است. مبنى بر منظور مندرجات آن مقتضى است تا كيفيت آن سريعاً تحقيق شود. نتيجه حاصل شده از اخبار اين عرايض، تحريراتى است كه در اين باره به تاريخ 15. ايلول. 1319 و به شماره 56، به جانب نظارتپناه عليّه، ارسال شد و بنده چاكر مطالعه كرده است. بر مبناى اين عرايض، حجاج ايرانى كه از طريق جبل به مكه مكرمه آمدند، ورود آنها به ولايت بصره (مسبوق نبوده) اطلاع داده نشده است و از راه جبل، هر سال به جانب حجاز مىروند و شكايتى از حجاج در اين سو شنيده نشده و (بناء عليه) در هر حال، سختىهاى عرايضى كه در صورت نامه مذكور ديده شده، متعلق به اماكن ولايت جليله بغداد مىباشد. در اين باب امر و فرمان حضرت من له الامر است. والى بغداد و قوماندان بصره، فريق.
19 رمضان 1321 برابر با 27 تشرين دوم 1319. [مهر] محمد بن مصطفى.
DH. KKT:667/11
197. وضعيت راه جبل
باب عالى: اتاق ترجمه نظارت امور خارجه
خلاصه: ترجمه صورت تحريرات وارد شده از وكالت شهبندرى همدان به تاريخ 15 صفر 1321 به سفارت سنيّه تهران
به شماره 1 و به تاريخ 28 محرم سال گذشته، عرض و بيان كردم، تحريرات مشاهدات بنده عاجز در اثناى بازگشتم طى سال 1300 و هنگام عزيمتم به حجاز مغفرتطراز در سال 1299، از طريق جبل، همراه مىباشد. در اثناى ملاقاتى كه با