237حج شريف، حسن عطار، از اهالى مدينه منوره براى آگاهى دادن حجاج ايرانى در حال عبور، به عنوان ايفاى وظيفه دليل 1 عريضهاى به امارت جليله مكه مكرمه نوشت.
ترجمه عرض حال از طرف سيدحسن عطارافندى، دليل حجاج ايرانى و از اهالى مدينه منوره از زبان عربى به تاريخ 22 ربيعالاول 1310، به امارت جليله مكه مكرمه، تقديم شده است.
به ذات سامى سيادتپناه
بنده و آبا و اجدادم دليل حجاج ايرانى بوديم و هستيم كه از قديمالايام وظيفه دليلى حجاج ايرانى را كه لاجل الزيارة به مدينه منوره مىآيند را بر عهده داريم. امسال نيز اين وظيفه را بر عهده داشتم و از طرف امراى سابقه و مشيخت حرم شريف نبوى، فرمايشى آشكار در اين خصوص به ما دادند كه در نزد بنده عاجز موجود است.
اما اغوات حرم شريف بهپا خواستند و خواهان اعطاى يكسوم عايدات مخصوص دلالت بنده شدند. در زمان شيخالحرم سابق، خيراللهافندى اغوات مؤمىاليها، اين ادعا را ترويج دادند و لازم شمردند. بنده هر سال مجبور مىشوم براى خاموش كردن نزاع آنان، مقدارى از اين عايدات را به آنان تقديم كنم.
HR. TO 398/60
22 كانون اول 1308 برابر با 1892/11/14
ليكن اغوات مرقوم مؤمىاليه در اين باب، اينگونه حق دخالت ندارند؛ چرا كه اينگونه رفتارها با دليلهاى ديگرى كه هستند، صورت نمىگيرد. آنها علاوه بر تقسيم كردن تعلقات عاجزانه من، در حق حجاج ايرانى كه در خانههاى من اقامت مىكنند، اذيت و ستم روا مىدارند. اين كاملاً مخالف فرمان عاليه است كه از طرف عالىشأن شرف، صادر شده است كه هر سال بايد اسباب رفاه و استراحت زوار مذكوره را فراهم كنند. در هر حال، در خاك پاى عالى سيادتپناه، در اين باب، معاهداتى بسته شده است.