144مى‌دهد و آنها را تأييد و تصديق مى‌كند. روح‌القدس نه مى‌خوابد، نه غافل مى‌شود و نه سرگرم مى‌شود و نه اشتباه مى‌كند. امامان به وسيله روح‌القدس، شرق و غرب زمين و خشكى و درياها را مى‌بينند و از همه چيز، از عرش تا زير زمين، باخبر مى‌شوند. ¹

8. نور الهى

از جمله منابع علم امام(ع) بهره‌مندى از نور الهى است؛ چنان‌كه هر وقت خواسته باشند از غيب آگاهى يابند، به سبب قدرت و اذنى كه خداوند به آنها داده است هرچه را بخواهند براى آنها روشن مى‌گردد؛ همان‌طور كه نقل شده است روزى اميرمؤمنان(ع) فرمود:

از بالاى آسمان‌ها و از زير زمين‌ها از من سؤال نماييد تا شما را آگاه نمايم. در اين ميان يكى برخاست و گفت: «الآن جبرئيل(ع) كجاست»؟ پس آن حضرت نظرى به آسمان و نظرى به زمين انداخت و به مشرق و مغرب توجه نمود و به سؤال كننده فرمود: «به خدا سوگند! تو جبرئيل هستى». پس از آن او را نديدند... . ²

همچنين در ذيل آيه ( وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً ) ³ روايات متعددى با تعابير مختلفى مانند عمود من نور، منار من نور، مصباح من نور، عمود من السماء، بيان شده است كه در اينجا به چند نمونه از اين روايات اشاره مى‌كنيم. «محمد بن مروان» مى‌گويد كه از امام صادق(ع) شنيدم كه حضرت فرمود:

إِنَّ الْإِمَامَ لَيَسْمَعُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وُلِدَ خُطَّ بَيْنَ كَتِفَيْهِ (وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً و