108شدن و گشاده شدن [شكم] آن» آمده است. 1 همچنين به «چاه نابرآورده و فراخ يا اندكبرآورده» معنا شده است. 2
اما در اصطلاح، جفر پوستى است كه علوم در آن نوشته مىگردد و در اصطلاح حديثى، به كتاب مخصوصى اطلاق مىشود كه به املاى پيامبر اكرم(ص) و نگارش على(ع) بوده و در بردارنده علم انبيا و اوصيا(عليهم السلام) است. اين كتاب، از جمله نشانههاى امامت است كه اكنون نزد خاتمالاوصيا امام عصر(عج) مىباشد.
دليل بر وجود آن
از برخى روايات استفاده مىشود كه كتاب جفر از جمله نشانههاى امامت است كه نزد اهلبيت(عليهم السلام) مىباشد. امامان شيعه نيز در روايات، با تعابيرى مانند
«عِنْدِي الجَفْر «،
«عِنْدَنَا الجَفْرُ» ،
«عِنْدَهُ الجَفْرُ» ، «
الجَفْرُ مَعِي» بر وجود آن تأكيد كردهاند. در اينجا به برخى از اين روايات اشاره مىكنيم؛ براى نمونه امام صادق(ع) فرمود:
...ثُمَّ قَالَ وَ إِنَّ عِنْدَنَا الجَفْرَ وَ مَا يُدْرِيهِمْ مَا الجَفْرُ... وِعَاءٌ مِنْ أَدَمٍ فِيهِ عِلْمُ النَّبِيِّينَ وَ الْوَصِيِّينَ وَ عِلْمُ الْعُلَمَاءِ الَّذِينَ مَضَوْا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ... . 3
... به درستى كه جفر پيش ما مىباشد و آنها چه مىدانند كه جفر چيست؟... ظرفى است از پوست كه در آن است علم پيامبران و جانشينان آنها و علمايى از بنى إسرائيل ... .
امام رضا(ع) نيز در حديثى، يكى از صفات امام و شرايط امامت را همراه داشتن «جفر» مىداند و مىفرمايد:
«... وَ يَكُونُ عِنْدَهُ الجَفْرُ الْأَكْبَرُ وَ الْأَصْغَر [أوَ