217

فصل سوم: وجوه جمع و ترجيح روايات

مقدمه

قبل از بيان اقسام جمع بين روايات يا ترجيح يك دسته، ذكر اين نكته ضرورى است كه اساساً جمع يا ترجيح روايات زمانى مطرح است كه دو دسته از روايات حجيت شأنى داشته باشند؛ به اين معنا كه، در صورت عدم تعارض، بتوان به سند آن متعبد شد و به مفاد آن عمل نمود. اما اگر يك دسته از روايات، به‌عنوان طرف تعارض، از نظر سندى مخدوش باشد، دَوَران امر بين حجت و لاحجت بوده، موضوعى براى جمع يا ترجيح وجود نخواهد داشت؛ بلكه بايد به روايات حجت اخذ نموده، دسته ديگر را طرح نمود. بعد از ذكر اين مقدمه تطبيق آن بر ادله هريك از دو قول لازم به نظر مى‌رسد. پس، در ابتدا بايد ديد هر دو دسته رواياتِ استتار و ذهاب حمره حجيت دارند يا خير.

برخى از قائلين به استتار بر اين اعتقادند كه روايات استتار از جهت سند و دلالت صحيح و معتبر است؛ ولى از جانب ديگر دلالت يا سند روايات ذهاب حمره مورد مناقشه و مردود است؛ چراكه در باور ايشان رواياتِ دال بر ذهاب حمره سنداً مخدوش‌اند و روايات معتبر دلالتى بر مدعا ندارند و برخى نيز از هردو