84
فرق ايمان و اسلام
اصطلاح كلامى ايمان به معناى تصديق و اعتقاد قلبى است و اسلام به معناى اظهار شهادتين و تسليم و انقياد است. ايمان، غير از اسلام و درجهاى بالاتر از اسلام است؛ چراكه خداوند مىفرمايد:
(قٰالَتِ الْأَعْرٰابُ آمَنّٰا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لٰكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنٰا) (حجرات:14)
اعراب به زبان گفتند كه ما ايمان آوردهايم، لكن به آنها بگو: هنوز ايمان نياوردهايد، بلكه بگوييد اسلام را پذيرفتهايم.
«سماعة بن مهران» نقل مىكند كه از امام درباره فرق ايمان و اسلام پرسيدم. امام چنين پاسخ داد:
... قد يكون مسلماً ولايكون مؤمناً ولا يكون مؤمناً حتى يكون مسلماً... 1
چهبسا فردى مسلمان است ولى هنوز مؤمن نيست؛ زيرا ايمان بالاتر از اسلام است. بنابراين هر فرد مؤمنى مسلمان است، ولى نمىتوان گفت هر مسلمانى مؤمن نيز هست.
در حديثى از رسول خدا(ص) چنين آمده است كه جبرئيل روزى به صورت يك انسان بر پيامبر ظاهر شد و از معناى ايمان سؤال كرد:
«فأخبرني عن الإيمان». پيامبر(ص) فرمود:
«أن تؤمن بالله وملائكته وكتبه ورسله واليوم الآخر وتؤمن بالقدر خيره وشره». 2
مراد از ايمان در اين روايت، ايمان به خدا، فرشتگان، كتابهاى