72مراحل زندگى است. در ديدگاه توحيدى، دل جايگاه خدا و خانه پروردگار است و بايد در اين خانه فقط نام صاحب‌خانه زنده باشد. ازاين‌رو از نخستين مراحل حج كه حضور در عرفات است، زائر موظف به ذكر و ياد خداست:
(فَإِذٰا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفٰاتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرٰامِ وَ اذْكُرُوهُ كَمٰا هَدٰاكُمْ) (بقره: 198)
پس هنگامى كه از عرفات كوچ كرديد، خدا را نزد مشعرالحرام ياد كنيد. او را ياد كنيد همان‌طور كه شما را هدايت كرد.
هنگامى كه زائران كوى دوست از مشعرالحرام كوچ كردند و در منا ساكن شدند، ياد خدا زيباترين وظيفه آنهاست: (وَ اذْكُرُوا اللّٰهَ فِي أَيّٰامٍ مَعْدُودٰاتٍ)؛ «و خدا را در روزهاى معينى ياد كنيد». (بقره: 203)
رسول گرامى اسلام(ص) در اين باره مى‌فرمايد:
انَّما جُعِلَ الطَّوافُ بِالبَيتِ وَبَينَ الصَّفا وَالمَروةِ وَرَمى الجِمارِ لِاِقامَةِ ذِكِر اللهِ. 1
جز اين نيست كه طواف خانه و سعى بين صفا و مروه و رمى جمرات قرار داده شده است براى برپايى ياد خدا.
رهبر معظم انقلاب، سه ويژگى برجسته براى حج بيان كرده است: دسته‌جمعى بودن اين فريضه و دعوت همه آحاد مسلمانان كه استطاعت مالى دارند؛ همچنين تصويرى از نماى كلى زندگى انسان موحد را عرضه مى‌كند و سومين ويژگى، توجه به ذكر و ياد خداست. ايشان در فرازى از پيام خود به زائران كوى دوست مى‌فرمايد:
در همين كار دسته‌جمعى و علنى، برترين منزل مقصود را ذكر خدا،