58
ملوك هرمز
قسمت شرقى سواحل خليج فارس، زير نفوذ حكومت ملوك هرمز بود كه بندر هرمز به نام مركز حكومتشان به اين نام خوانده مىشد. مؤسس اين سلسله، «ركنالدين محمود قلاتى»، و در اوايل قرن هفتم هجرى بود. همزمان با دوره فترت، «ملك قطبالدين بهمن بن كردان شاه» بر اين منطقه حكومت مىكرد و مدتى را به استقلال حكم راند تا اينكه در سال 747 ه.ق از دنيا رفت. بعد از وى، پسرش يوسف شاه به حكومت رسيد. 1 او كه همزمان با شيخ ابواسحاق اينجو در فارس و امير مبارز الدين در كرمان بود، 21 سال با دادن خراج به حاكمان فارس، بر هرمز حكم راند. پس از مرگ وى در سال 772 ه.ق، پسرش بهمن شاه، والى هرمز شد. او حاكمى بزرگ و مقتدر بود و با سلاطين مصر و خواتين ختاى مكاتبه داشت و هميشه از سوى حكومتهاى مذكور، رسولانى در دربار وى حضور داشتند. او در همان اوان سلطنتش، پسرش محمدشاه را نائب خود كرد و به حج رفت. 2 خورموجى مىنويسد:
فارس از حد شمالى با قمشه، جنوبى با بحر عمان و شرقى قريه نظروى نيريز و مغربى به رامهرمز كهكيلويه متصل است كه در دوره ايلخانى از جانب حاكم فارس، حاكمى در جزيره (بحرين) حكومت مىكرد و در زمان تيموريان، در تصرف واليان جزيره هرمز بود. 3
والى هرمز نيز به حاكم فارس خراج هرساله مىداد. 4 پس از شكست شاه منصور مظفرى از تيمور، عمرشيخ، حاكم فارس گشت و ملوك هرمز خراجگذار تيموريان شدند و تا سال 857 ه.ق كه جهانشاه تركمان آن را تصرف كرد، در سلطه تيموريان بود. 5