87اين گفتوگو به خوبى حكايت از ضابطهمند بودن شفاعت مىكند. طبيعى است كه در محكمه الهى كسى بىسبب بخشوده نشود. با اين حال امكان شفاعت الهى و بخشش برخى از گناهكاران از اين طريق گوياى آن است كه نيل به سعادت تنها از طريق افعال خود انسان به دست نمىآيد، بلكه علاوه بر گامهايى كه انسان با علم و ايمان و عمل صالح برمىدارد جريان ديگرى در عرض اين فعاليتها و به موازات آنها، در كار است. امدادهاى غيبى كه در همين عالم متوجه مؤمنين مىشود، ارسال رسل و وضع قوانينى كه به سعادت انسان مىانجامد، توفيقات الهى كه نصيب برخى مىشود، هدايتهاى باطنى و راهنمايىها و تأييدات رحمانى همه نمونههايى از اين جريان است. در اين ميان شفاعت نيز به عنوان يكى از نمودها و نشانه روشنى بر رحمت گسترده الهى براى تطهير گناهكاران از آلودگىهاست.
استاد مطهرى رحمت سابقه پروردگار را به عنوان جريان ديگرى كه علاوه بر فعاليتهاى انسان در جهان ملاحظه مىشود مطرح مىنمايد. 1 از نظر وى در نظام هستى اصالت از آن رحمت و سعادت و رستگارى است و امور مقابل آنها از قبيل كفر و شر و عذاب امورى عارضى و غير اصيلند. هرگز نبايد گستردگى و فراوانى شرور در عالم را به معنى اصيل بودن آنها گرفت، بلكه همه اينها امورى عارضى به شمار مىآيد و به سبب رحمت الهى كه بر غضبش سبقت مىگيرد، 2 تا آنجا كه ممكن است مرتفع مىشوند. 3 حتى مىتوان گفت رحمت واسعه و مطلق الهى كه از راه عقل و نقل قابل اثبات است اقتضا دارد خداوند برخى از گناهكاران واجد شرايط خاص را مورد بخشايش قرار دهد.