215

شفاعت‌كنندگان

چنان‌كه گفته شد شفاعت يا تكوينى است يا تشريعى. شفاعت تشريعى هم به نوبه خود بر دو قسم است: يكى شفاعتى كه در دنيا اثر بگذارد و ديگرى شفاعت در قيامت است. ¹

افراد يا امورى كه شفيع انسان در دنيا هستند عبارتند از:

1. توبه از گناه (زمر: 54)

2. ايمان به رسول‌خدا (ص) (حديد: 28)

3. عمل صالح (مائده: 9)

4. قرآن كريم (مائده: 16)

5. هر چيزى كه با عمل صالح ارتباط دارد، مانند: مساجد، اماكن شريفه، ايام و اوقات شريف

6. طلب مغفرت انبيا و رسول گرامى اسلام (ص) براى امت خود (نساء:64)

7. ملائكه (مؤمن: 7 - شورى: 5)

8. مؤمنين (بقره: 286)

و اما شفيعان روز قيامت عبارتند از:

1. انبيا (انبيا: 28)

2. ملائكه (نجم: 26)

3. شهيدان (بقره: 143)

البته منظور از شهادت در اينجا كشته شدن در ميدان جنگ نيست بلكه شهادت بر اعمال است و شهدا در اين آيه به معنى گواهان روز قيامت است. آيه 86 سوره زخرف نيز به همين معناست: ²لاٰ يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفٰاعَةَ إِلاّٰ مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ .