123 اصفهان و سومى از خراسان. از حالشان جويا شدم. گفتند: امسال به «ليلة المحيا» نرسيدهاند و منتظراند كه سال آينده، آن شب را درك كنند. 1
امام حسين عليه السلام
ابنبطوطه در «سفرنامه» مىنويسد:
كربلا شهر كوچكى است كه نخلستانها، اطراف آن را گرفتهاند و از رودخانه فرات آبيارى مىشود. روضه مقدسه امام حسين عليه السلام در داخل شهر واقع شده است و مدرسهاى بزرگ و زاويهاى دارد كه در آن به مسافرين طعام مىدهند. خدام و حاجبان بر در روضه امام ايستادهاند و ورود به حرم براى زيارت امامحسين عليه السلام بىاجازه آنان ميسر نيست و هنگام ورود، عتبه شريفه را، كه از نقره است، بايد بوسيد. 2
عبدالرحمان جامى، از مزار امام حسين عليه السلام اينگونه ياد مىكند:
كردم ز ديده پاى سوى مشهد حسين
هست اين سفر به مذهب عشّاق، فرض عين
خدام مرقدش به سرم گر نهند پاى
حقا كه بگذرد سرم از فرق فرقدَين
كعبه به گرد روضه او مىكند طواف
رَكبُ الحجيج اين تروحون، اينَ اين؟ 3
از قاف تا به قاف پُر است از كرامتش
آن بِه كه حيلهجوى كند ترك شيد و شين
آن را كه بر عذار بوَد جعد مشكبار
از موى مستعار، چه حاجت به زيب و زين
جامى! گداى حضرت او باش تا شود
با راحت وصال، مبدل عذاب بين
مىران ز ديده سيل كه در مشرب كريم
باشد قضاى حاجت سائل اداى دِين 4