237نيز زندهاند. «ابوجعفر طبرى» در اينباره مىنويسد:
وَ لاٰ تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ أَمْوٰاتٌ ، يعنى به كسى كه در راه خدا كشته مىشود، مرده نگوييد؛ زيرا مرده كسى است كه حيات و زندگى را از او گرفته، و حواس پنجگانه او را از بين برده باشم و او نيز هيچگونه لذت و نعمتى را درك نمىكند. اما كسى كه از جمع شما و ساير آفريدگانم در راه من كشته شود، نزد من زنده است و در نعمت و فراوانى به سر مىبرد. او در حياتى گوارا و با روزى فراوان زندگى مىكند و از آنچه من از فضل و لطف به او عطا كردهام و از كرامتم به او بخشيدهام، خرسند است. 1
قرطبى در تفسير خود مىنويسد:
اما گفته كسانى كه زنده بودن شهيدان را بدين معنا تأويل كردهاند كه شهيدان زنده خواهند شد، سخنى دور از واقعيت است و قرآن و سنت آن را مردود مىداند؛ زيرا [آنجا كه] خداوند مىفرمايد: بَلْ أَحْيٰاءٌ ، دليل بر زنده بودن آنان است و به آنان هم روزى داده مىشود. در واقع، تنها كسانى روزى داده مىشوند كه زنده باشند. 2
«ابوسعيد خُدرى» مىگويد كه رسولخدا(ص) فرمود: «مرده مىداند چه كسى [جنازهاش] را حمل مىكند و چه كسى وى را غسل مىدهد و چه كسى او را در قبرش مىگذارد». 3 از انس روايت شده است كه پيامبر(ص) فرمود:
وقتى بنده را در قبرش مىگذارند و همگى او را ترك مىكنند و