89به عبارت ديگر، فشرده و عميق شدن معانى در نماد، سبب چابكى آن در انتقال بيننسلى و بينفرهنگى شده است. در ادامه، مفاهيم و معانى برخى از نمادها را در حج مرور مىكنيم كه در ساماندهى محتوايى پيامهاى تبليغى بسيار كاربرد دارد:
حركت دايرهاى طواف: زائران به دور خانه خدا طواف مىكنند و اين نوع حركت تداعىكننده حركت دايرهاى است. دايره به سبب شكل هندسى خاص و با توجه به آنكه نقاط پيرامون آن در قياس با نقطه مركزى داراى ارزش يكسانى است، نمادى از كمال، يكپارچگى و نبود هر نوع تمايز و تفكيك است. همچنين شكل بىزاويه دايره، حس حركت دائمى را القا مىكند و همين ويژگى، آن را به نمادى از آرامش و راحتى تبديل كرده است. 1 در واقع شكل دايره، گردش دورانى و ابديت را ارائه مىدهد و در انسان، حالت آرامش ايجاد مىكند. از اينرو نمادى از حالتهاى معنوى و روحى است. 2
دايره، خواه شكل ساده آن و خواه ساير اشكال مرتبط با آن (كه يا نمادى مستقل بوده يا در گذر زمان جنبه نمادين يافتهاند)، در نگاهى كلى نماد تماميت، يكپارچگى و كمال است و اين مسئله به سبب دايرهاى بودن و شكل ظاهرى آن است. 3
نماد دايره با توجه به مضامين و مفاهيمى كه بر آنها دلالت مىكند، تأثير التيامبخشى و درمانگرى خواهد داشت. نقطه كانونى دايره سبب تمركز و مانع پراكندگى است. نقش دايره متحرك، با تصور قطب مركزى كه همه چيز دورش مىچرخد، الهامبخش اطمينان و ايمنى است و براى انسان، در حكم عدالت، نشانه يا مرجع است. 4 افزون بر اين تأثيرى كه دايره در ايجاد تمايز بين درون و بيرون دارد، زمينه امنيت خاطر و آرامش روان را فراهم مىسازد. 5