205امام صادق(ع) فرمود: «تواضع، اصل هر شرافت باارزش و مرتبه رفيعى است و اگر تواضع، واژه‌اى داشت كه مردم آن را مى‌فهميدند، حقايقى را كه در عواقب كار پنهان است، بيان مى‌كرد». ¹

همچنين حضرت فرمود:

هركس براى خدا تواضع كند، خداوند او را بر بسيارى از بندگانش شرافت مى‌بخشد... و هيچ عبادتى مورد رضا و قبول خداوند نخواهد بود، مگر اينكه باب آن تواضع است و حقيقت تواضع را جز مقربانى كه مستغرق در وحدانيت خدايند، درك نمى‌كنند... . ²

از اين‌رو حضرت عيسى(ع) فرمود: «بناى حكمت، با تواضع ساخته مى‌شود نه با تكبر، چنان‌كه زراعت در زمين نرم مى‌رويد نه در كوه. ³شايد برخى گمان كنند كه تواضع، سبب كوچكى انسان مى‌شود؛ ولى اميرمؤمنان على(ع) فرمود : «تواضع انسان را بالا مى‌برد». ⁴پيامبر اسلام(ص) نيز فرمود: «

مَنْ تَوَاضَعَ لِلهِ رَفَعَهُ اللهُ وَ مَنْ تَكَبَّرَ خَفَضَهُ اللهُ »؛ ⁵«هركس فروتنى كند، خدا او را بالا مى‌برد و هركس تكبّر كند، او را پست مى‌كند».

گفتنى است در مناسك حج نيز اين پيام اخلاقى بزرگ نهفته است. مى‌توان اين پيام را در چند عمل عبادى حج جست‌وجو كرد:

اول - حلق

طبق برخى روايات، جبرئيل پس از مناسك حجى كه حضرت آدم آموخته بود، به او گفت: «

أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ تَوَاضُعاً لِلهِ عَزَّوجَلَّ فَفَعَلَ آدم ذَلِكَ » ⁶؛ «موى سرش را براى اظهار تواضع