143البته كعبه بدان سبب نخستين قبله مسلمانان قرار داده نشد تا پيروان واقعى رسولاكرم(ص) مشخص شوند: (لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلىٰ عَقِبَيْهِ) 1؛ در واقع اگر كعبه در آغاز بعثت، قبله قرار داده مىشد، رسوبات جاهلى عرب و تعصبات قومى احيا مىشد. بنابراين پس از مدتى كه اين هدف تأمين شد، به منظور برخورد با تعصب و طعن يهوديان كه مىگفتند مسلمانان قبله مستقلى ندارند و تابع قبله مايند، خداوند دوباره كعبه را قبله قرار داد.
گرچه با استشهاد به بعضى آيات گفته شده است مراد از وجه، ثواب و رضوان و رضاى خداست، ولى اين معنا در واقع، مصداقى از عنوان كلى وجه است؛ زيرا وجه، چيزى است كه انسان متوجه آن مىشود و بدان رو مىكند. البته وجه هرچيز، متناسب با همان چيز است. از اينرو كسى كه به اميد لقاى حق كار مىكند، طالب «وجهالله» است؛ چنانكه مراد از نظر كردن شهيد به وجهالله، توفيق او در لقاى پروردگار و ظهور فيض خاص الهى براى اوست. بنابراين وجه خدا، آن فيض گسترده و مطلقى است كه اندازهاى ندارد و با اينكه در همه چيز هست، حكم هيچيك از آنها بر آن حمل نمىشود و نقش و نام چيزى را برنمىدارد. 2
البته گفتنى است در روايات، مصداق بارز «وجه الله» اهلبيت(عليهم السلام) دانسته شده است؛ چنانكه امام صادق(ع) فرمود: «
نحن وجه الله » 3؛ زيرا آنان اسماى حسناى الهى و كاملترين مظهر وجهالله در جهان امكان هستند.
بنابراين هرچند وجهالله بودن از ويژگىهاى مهم و بارز كعبه است 4، ولى مصداق