123خوشگويى درباره آنان است». 1 از اينرو پيامبر(ص) فرمود: «براى حج مبرور، اجرى به جز بهشت نيست». از ايشان پرسيدند: «نيكى حج به چيست»؟ [چه چيزى سبب نيكويى حج مىشود] حضرت فرمود: «پاكيزگى كلام و طعام دادن». 2
افزون بر اين، يكى از نكات بسيار مهم در سفر حج، شيوه تعامل زائران با يكديگر است كه ممكن است بهسبب تراكم برنامه و شلوغى جمعيت، رفتار يا گفتار نامناسبى بهوجود آيد. از اينرو زائران بايد متوجه اين فضيلت اخلاقى باشند و شرافت زبان را در اين سفر معنوى حفظ نمايند. 3
پنج - شرافت مكانى و آداب اماكن مقدس
مكان و زمان، ظرف وقوع رويداد است و به خودى خود فضيلت ندارد. بلكه براساس اتفاقهايى كه در آن ظرف زمانى يا مكانى روى داده است، شرافت مىيابد؛ چنانكه علامه مجلسى در بيان فضيلت مكه كه خداوند به آن قسم خورده است مىگويد:
«شرف المكان شرف اهله». 4بر اين اساس نتيجه مىگيرد كه شرافت و ارزش مكه، به سبب حضور پيامبر در آن است و از اينرو خداوند به آن قسم ياد كرده است.
زائران سرزمين وحى در مكانهاى مقدسى گام برمىدارند كه رويدادهاى ملكوتى بسيارى را در حافظه تاريخى خود دارد و از اينرو شرافتى ويژه يافته است. اين قداست را مىتوان از نام «حرم» كه بيانگر حرمت و احكام و آداب ويژه آن است، دريافت.