58سلام، پيغام دوستى، صميميت و آرزوى سلامتى براى فرد مقابل است. سلام اين پيام را انتقال مىدهد كه من خيرخواه توام و از من به تو گزندى نخواهد رسيد.
سلامكردن نه تنها از ارزش انسان نمىكاهد و هيچگونه زيان مادى و آبرويى ندارد، بلكه نشانه ادب و فروتنى است. امام صادق (عليه السلام ) فرمود: «
مِنَ التّواضُعِ انْ تُسَلِّمَ عَلَى مَنْ لَقيتَ » 1؛ «از نشانههاى فروتنى اين است كه هركس را ديدى به او سلام كنى».
اين جلوه از ادب در سيره ائمه معصوم (عليهم السلام ) بسيار شفاف و بارز است. پيامبر گرامى اسلام فرمود: «پنج صفت است كه تا زندهام، آنها را ترك نخواهم كرد. يكى از آنها، سلامكردن به كودكان است تا پس از من سنت شود».
در منابع اسلامى اين صفت پسنديده همراه با برخى آداب است؛ براى نمونه پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمود: «ادب اقتضا مىكند كه كوچكتر به بزرگتر، يك نفر، به دو نفر، جمعيت كم به جمعيت فراوان، سواره به پياده، رهگذر به ايستاده و ايستاده به نشسته سلام كند». 2
2. دست دادن (مصافحه)
يكى ديگر از جلوههاى ادب، دستدادن با دوستان، آشنايان و برادران دينى است.
دستدادن هم مانند سلامكردن نشانه ادب و كمال فرد، و پيامآور دوستى، محبت و صميميت است. هرچه انسانها بيشتر به يكديگر علاقهمند باشند، محكمتر دست يكديگر را مىفشارند. رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمود: «
اذَا الْتَقَيْتُم، فَتَلاقَوا بِالتَّسليمِ وَالتَّصافُحِ » 3؛ «هرگاه با هم برخورد كرديد، با سلام و دست دادن با هم ديدار كنيد».
خود اين ادب اجتماعى، آداب ويژهاى دارد. هركس كه اين آداب را بيشتر رعايت كند، از ادب و كمال بيشترى برخورداراست، و نزد خداوند اجر بيشترى دارد: