262شوخىكردن نيست. همچنين وقتى افراد در فضاى معنوى و مقدسى حضور دارند، شوخى كردن مانع از بهرهبرى از آن فضا و موقعيت معنوى مىشود.
د) شوخى و مزاح با جنس مخالف
شوخىكردن مرد با زن يا زن با مرد سبب فتنه و زمينهساز انحرافات ذهنى و اخلاقى مىشود و بهطور جدى بايد از آن پرهيز كرد. يكى از ياران امام صادق (عليه السلام ) مىگويد: «در كوفه شاگرد خانمى داشتم. روزى با او شوخى كردم. بعد از مدتى در مدينه خدمت امامصادق (عليه السلام ) رسيدم. حضرت، مرا به دليل شوخى با آن زن توبيخ كرد».
5. مقدار شوخى
از ديگر شرايط شوخى رعايت اندازه شوخى است. شوخطبع بودن پسنديده است و در روابط اجتماعى شوخىكردن در حكم نمك براى غذاست. همانطوركه غذاى بىنمك لذيذ نيست، نمك زياد در غذا براى بدن مضر است. شوخى در روابط اجتماعى امرى لازم است؛ ولى زيادى آن آثار نامطلوبى دارد. ازاينرو در روايات امامان معصوم (عليهم السلام ) شوخى زيادى منع شده است و آثار ناپسندى هم براى آن ذكر شده است كه به بعضى از اين آثار اشاره مىشود:
پيامدهاى شوخى بىجا
شرايطى براى شوخى بهجا ذكر شد. چنانچه شرايط شوخى، بهخصوص مقدار آن رعايت نشوند، علاوه بر ناپسند بودن، پيامدهاى ناگوارى هم در ابعاد مختلف زندگى انسان بهدنبال دارد.
1. بُعد درونى
الف) سستى ايمان و اراده
كسى كه مسائل زندگى را شوخى مىگيرد، رفتهرفته سستايمان، سست اراده و