249شقرانى، در دوران حضرت صادق (عليه السلام ) ، خود را از دوستان و پيروان اهل‌بيت (عليهم السلام ) مى‌دانست. ولى متأسفانه شراب مى‌خورد و به اين گناه بزرگ آلوده بود. روزى امام (عليه السلام ) در رهگذرى تنها با او برخورد كرد و براى آنكه از عمل وى انتقاد كرده و او را از آن منع كند، آهسته فرمود:

انّ الحَسنَ مِن كُلِ‌ّ احدٍ حَسَنٌ وَ انّه مِنكَ احسَنُ لِمَكانِكَ مِنّا وِ انَّ القَبيحَ مِنْ كُلِ‌ّ احدٍ قَبيحٌ وَ انّهُ مِنكَ اقبَحْ. ¹

عمل خوب از هركس كه باشد خوب است و از تو خوب‌تر؛ زيرا به ما وابسته‌اى و عمل بد را هركس انجام دهد، بد است و از تو بدتر و ناپسندتر.

امام صادق (عليه السلام ) ، شقرانى را هدف مستقيم انتقاد قرار نداد و با نكوهش كردن، او را تحقير نكرد، بلكه از جهت وابستگى به اهل بيت (عليهم السلام ) ، به وى احترام گذاشت و برترى وى را نسبت به ديگران گوشزد فرمود. به‌علاوه كارهاى خوب و بدش را نام برد و بدون آنكه عمل زشت او را به‌طور صريح بگويد، با كنايه، قبح عملش را بازگو كرد. تأثير اين نوع انتقاد كردن در مردم فهميده و دانا، به مراتب بيشتر از انتقاد آشكار است. امام على (عليه السلام ) مى‌فرمايد: «

تَلويحُ زَلَّةِ العاقِلِ لَهُ أمَضُّ مِنْ عِتابِهِ » ²؛ «لغزش شخص عاقل را با كنايه تذكر دادن، براى او دردناك‌تر از ملامت صريح است».

سيره معصومين (عليهم السلام ) ، بهترين الگو براى بهره‌گيرى در زندگى فردى و اجتماعى است كه درباره انتقاد كردن از اشخاص و رفتارهاى اشتباه آنها بهترين نتيجه را بگيريم.

اى زائر گرامى! اگر از رفت‌و آمدهاى بى‌موقع هم‌اتاقى خود و مراعات نكردن او دلخورى و احساس مى‌كنى كه بايد از او انتقاد كنى تا رفتار او با شما و ديگران آزار دهنده‌تر نشود، دور از چشم ديگران و در فضايى خلوت و خصوصى او را متوجه