169از اين جهان مىروند و شمار كسانى كه در اثر احسان خداوند زندهاند، بيش از كسانى است كه به عمر طبيعى زندگى مىكنند.
عفو و گذشت، از عوامل مؤثر در طولانى شدن عمر انسان است. رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمود: «
مَنْ كَثُرَ عَفْوُه مُدَّ في عُمْرِهِ » 1؛ «آن كه عفوش بسيار شد، عمرش طولانى مىشود».
2. عزت دنيا و آخرت
يكى از نيازهاى روانى انسان، عزت نفس و احساس ارزشمندى است؛ بهگونهاى كه بسيارى از اعمال انسان را شكل مىدهد. اين احساس فرد را بهدنبال جمع اموال بيشتر سوق مىدهد تا ميان مردم عزيز شود. شخص در كسب قدرت، از هيچ تلاشى فروگذار نمىكند تا به عزت دست يابد. ولى غافل از آنكه چنين فعاليتهايى، حسروانى انسان را ارضا نمىكند؛ زيرا وقتى شخص، به مال بيشتر و قدرت بزرگتر مىرسد، احساس مىكند هنوز عزت نيافته است يا اگر عزتى يافته، فقط براى اين دنياى فانى است.
در روايات معصومين (عليهم السلام ) ، يكى از راههاى رسيدن به عزت دنيا و آخرت، عفو و گذشت در حق كسانى است كه به انسان ستم كردهاند. رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمود:
مَنْ عَفى عَن مَظلِمَةٍ ابدَلَهُ اللهُ بِها عِزّاً في الدُّنيا وَالآخِرةِ. 2
هركس از لغزشى درگذرد، خداوند به سبب اين گذشت، عزّت دنيا و آخرت را به او عطا مىكند.
وقتى كسى انتقام مىگيرد، آتش درون خود را خاموش مىكند. اما وقتى چشمپوشى مىكند، قلب ديگران را تسخير و جمعى را بنده احسان خود مىكند. اينگونه به احساسى ارزشمند و عزت دنيا مىرسد. چنين شخصى از جنبه اخروى نيز مورد رضايت پروردگار